Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jeste� 9659814
odwiedzaj�cym

wtorek 25 listopada 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Choroby zakane

Krztusiec

Kaszel u dziecka jest jednym z najczstszych objaww infekcji drg oddechowych niezalenie od tego czy choroba ma to wirusowe czy te bakteryjne. W wikszoci przypadkw skuteczne leczenie infekcji powoduje, e kaszel u dziecka ustpuje po 1 lub 2 tygodniach. Wyjtkiem jest krztusiec nazywany te kokluszem. Jak sama nazwa tej choroby wskazuje, gwnym objawem jest odkrztuszanie przez dziecko wydzieliny podczas czstych, mczcych napadw kaszlu. Jest to ostra choroba zakana wieku dziecicego wywoana zakaeniem dziecka bakteri Bordetella pertussis (paeczk krztuca). Krztusiec jest bardzo zaraliwy i w wikszoci zapadaj na niego dzieci w okresie przedszkolnym i szkolnym. U niemowlt krztusiec zdarza si rzadko, ale jeli ju wystpi, to jest dla nich bardzo niebezpieczn chorob.
Od 1960 r. dzieci w Polsce szczepione s przeciwko krztucowi szczepionk skojarzon przeciwko tcowi, bonicy i krztucowi (tzw. DiTePer lub inaczej DTPw) w ramach obowizkowych szczepie ochronnych w 1 i 2 roku ycia, dziki czemu generalne zachorowalno na t chorob na przestrzeni lat zdecydowanie zmniejszya si. Jednake w ostatnich latach pediatrzy coraz czciej obserwuj u swoich maych pacjentw objawy krztuca, co moe sugerowa, e dotychczasowy schemat szczepienia nie zabezpiecza w peni dzieci przed zachorowaniem. Okazuje si, ze odporno poszczepienna przeciwko krztucowi zanika po okoo 12 latach od ostatniego szczepienia. Dlatego coraz wicej przypadkw krztuca pojawia si wrd dzieci w wieku szkolnym i u modziey. Na krztuca choruj rwnie doroli, ktrzy ju dawno stracili odporno poszczepienn. U dorosych krztusiec przebiega agodniej ni u dzieci lub przyjmuje nietypow posta zapalenia oskrzeli.
Std w 2004 roku zmodyfikowano obowizujcy kalendarz szczepie ochronnych, uwzgldniajc dawk przypominajc szczepionki przeciwko krztucowi w 6 roku ycia podawan jako szczepionk DTPw. Z drugiej strony, okazuje si, e nie wszystkie dzieci s szczepione przeciwko krztucowi, poniewa cz rodzicw nie zgasza si z dziemi na obowizkowe szczepienia do poradni i one s teraz szczeglnie naraone na t chorob.
Do zakaenia si krztucem dochodzi przez bezporedni kontakt z chorym na krztusiec lub drog kropelkow, poprzez inhalacj rozpylanej w powietrzu podczas kaszlu wydzieliny z drg oddechowych chorego. Typowy krztusiec przebiega w kilku charakterystycznych fazach.
Choroba zaczyna si bezobjawowym okresem wylgania, ktry trwa okoo 2 tygodnie.
Pierwsz faz choroby jest okres nieytowy objawiajcy si oglnym osabieniem, blem garda, katarem, zapaleniem spojwek i stanem podgorczkowym. W tej fazie wymienione objawy mog zosta przypisane rnym innym chorobom np. przezibieniu. Okres ten rwnie trwa okoo 2 tygodni. Jest to rwnie czas najwikszej zakanoci chorego dla otoczenia.
W drugiej fazie choroby pojawia si napadowy kaszel, ktry pocztkowo jest suchy i ma raczej charakter pokasywania. Czsto nasila si w nocy. Za napady kaszlu odpowiedzialna jest toksyna krztucowa, ktr produkuj paeczki Bordetella pertussis.
U czci dzieci choroba koczy si na tym etapie i traktowana wwczas jest jako tzw. poronna albo niepenoobjawowa posta krztuca.
W wikszoci jednak przypadkw choroba rozwija si dalej, kiedy to kaszel jest ju bardzo nasilony z gbokim i wiszczcym wdechem, opisywanym nieraz przez rodzicw jako „pianie koguta” lub zanoszenie si. W cigu doby napadw kaszlu moe by od kilkunastu do kilkudziesiciu i mog trwa do kilku minut kady. Napad kaszlu moe by sprowokowany prze pacz dziecka, zwikszony wysiek fizyczny lub ucinicie jzyka np. yeczk przy karmieniu lub szpatuk podczas badania lekarskiego. Napady kaszlu krztucowego kocz si odkrztuszaniem lepkiej i gstej wydzieliny, a take czsto prowokuj wymioty. Na skutek wzrostu cinienia w drobnych naczyniach krwiononych bon luzowych i skry twarzy, u dziecka mog pojawia si drobne wybroczyny lub wylewy krwi widoczne na spojwkach lub na twarzy. Mog te pojawia si obrzki twarzy i oczu. Kaszel krztucowy jest bardzo duym wysikiem dla dziecka, tote jest ono podczas kaszlu niespokojne i silnie zaczerwienione na twarzy, a po napadzie zmczone.
Powikaniem krztuca jest zapalenie puc, ktre najczciej wystpuje u maych dzieci. Z innych powika naley wymieni: zapalenie ucha rodkowego, zapalenie oskrzeli, a take choroby orodkowego ukadu nerwowego oraz uszkodzenie orodkowego ukadu nerwowego. U niemowlt czste ataki kaszlu mog powodowa bezdechy, sinic, niedotlenienie mzgu i drgawki, a take zaburzenia wiadomoci i encefalopati krztucow, ktra jest zagroeniem ycia niemowlcia. Dlatego tez krztusiec u niemowlcia jest wskazaniem do szybkiej hospitalizacji.
Krztusiec jest dug chorob i trwa moe od 1,5 do 2,5 miesicy. Wraz ze zdrowieniem ataki kaszlu staj si agodniejsze, ale suche pokasywanie u dziecka moe utrzymywa nawet przez kilka miesicy po chorobie. Rwnie przez pewien okres czasu po chorobie dziecko wykazuje du skonno do kaszlu podczas nowej infekcji drg oddechowych lub przy gwatownej zmianie temperatury otoczenia.
W badaniu morfologii krwi w czasie krztuca stwierdzi mona znaczn leukocytoz czyli zwikszon liczb leukocytw (20 tys.-80 tys./mm3), a w obrazie leukocytw znaczn przewag limfocytw. Jednoznacznie diagnoz krztuca mona potwierdzi badaniem krwi w kierunku przeciwcia przeciwko krztucowi oraz ukierunkowanym bakteriologicznym posiewem plwociny.
Leczenie krztuca polega na antybiotykoterapii poczonej z leczeniem objawowym agodzcym kaszel, zmniejszajcym wymioty i uspokajajcym dziecko. Pokj dziecka powinien by czsto wietrzony i nawilany, gdy chodne i wilgotne powietrze prowokuje mniej atakw kaszlu, ni powietrze cieple i suche.
Najlepsz metod zapobiegania krztucowi s szczepienia ochronne, ktre pierwszy raz wprowadzone zostay na wiecie w 1931 r. przez angielskiego bakteriologa Artura Gardnera i amerykaskiego biologa Lawrence`a D. Leslie`ego, a do powszechnego stosowania weszy w 1950 r. W aktualnym kalendarzu obowizkowych szczepie ochronnych dla dzieci szczepienia przeciwko krztucowi w 1 i 2 roku ycia wykonywane s skojarzon szczepionk przeciwko tcowi, bonicy i krztucowi tzw. penokomrkowa czyli zawierajca cae inaktywowane paeczek krztuca oraz anatoksyn tcow i bonicz jako szczepionka DTPw. Szczepionka taka ma duo antygenw bakteryjnych, ktre mog wywoywa rne odczyny poszczepienne. Od kilku lat w naszych aptekach dostpna jest nowoczesna, rwnie skojarzona, szczepionka przeciwko tcowi, bonicy i krztucowi tzw. acelularna czyli bezkomrkowa okrelana skrtem DTPa, poniewa nie zawiera caych zabitych komrek paeczki krztuca, a tylko niektre skadniki tej bakterii: hemaglutynin, toksyn, aglutynogeny i biako. Dziki zastosowaniu technologii acelularnej ryzyko odczynw poszczepiennych jest znacznie mniejsze. Szczepionka DTPa ujta jest w aktualnym kalendarzu szczepie jako szczepienie obowizkowe w 6 roku ycia dziecka.

O szczepieniach przeciwko krztucu przeczytasz wicej klikajc tutaj.

lek. med. Ewa Pakua - "Dbam o zdrowie" - marzec 2005