Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jeste� 9545860
odwiedzaj�cym

pitek 31 padziernika 2014

PROFILAKTYKA ZDROWIA > doroli > Co mwi podstawowe badania

Lipidogram

Lipidogram odzwierciedla stan gospodarki tuszczowej organizmu. W ramach standardowego lipidogramu oceniamy poziom cholesterolu cakowitego, jego frakcji LDL i HDL oraz poziom trjglicerydw. Najczstsz form zaburze w zakresie lipidogramu jest wzrost poziomu poszczeglnych skadowych. lipidogramu Zaburzenia te wystpuj w przebiegu pierwotnych i wtrnych hiperlipidemii . Patrz: cholesterol cakowity, HDL, LDL, TG.
Warto wspomnie, e warto LDL w lipidogramie jest wartoci wyliczan.

Wiemy, e rozwojowi miadycy sprzyjaj: podwyszone stenie lipoprotein o malej gstoci tzw. LDL i obnione stenie lipoprotein o duej gstoci tzw. HDL. Poza tym miadyca szybciej i niezalenie od innych czynnikw ryzyka rozwija si rwnie o osb, u ktrych stenie cholesterolu cakowitego przekracza 300 mg/dl. Dlatego wane jest okresowe sprawdzanie lipidogramu. Aby wynik odzwierciedla faktyczny stan naszej gospodarki lipidowej, w dniach poprzedzajcych badanie utrzymujemy swoj dotychczasow diet cznie z alkoholem, jeli jest on zwyczajowo spoywany.
Stenia cholesterolu i jego frakcji w surowicy krwi czowieka uznawane za prawidowe wynosz odpowiednio:

Cholesterol cakowity (TChol) 150 – 200 mg/dl
Cholesterol LDL (LDL-Chol) 66 - 130 mg/dl
Cholesterol HDL (HDL-Chol) mczyni > 35 mg/dl
Cholesterol HDL (HDL-Chol) kobiety > 40 mg/dl
Trjglicerydy (TRG) 35 – 150 mg/dl.

1/3 cholesterolu w naszym organizmie pochodzi z poywienia, a pozostae 2/3 z endogennej syntezy. Dlatego chcc obniy poziom cholesterolu w surowicy naley wprowadzi zmiany w codziennej diecie czyli ograniczenie spoycia pokarmw zawierajcych tuszcz i cholesterol, zwikszenie ilo spoywanych wglowodanw zoonych, warzyw, owocw i ryb oraz dy do osignicia nalenej masy ciaa. Jeli sama dieta nie skutkuje lub obecne s inne czynniki ryzyka miadycy (o ktrych mowa niej), to konieczne staje si wczenie farmakoterapii. W terapii zaburze lipidowych dysponujemy picioma grupami lekw tj. statynami, fibratami, ywicami, kwasem nikotynowym i probukolem. Najczciej jednak wybr pada na statyn lub fibrat.

Statyny s najnowoczeniejszymi i najszerzej obecnie stosowanymi lekami przeciwcholesterolowymi, ktrych mechanizm dziaania opiera si na zablokowaniu w wtrobie enzymu reduktazy hydroksymetyloglutarylo-CoA. W warunkach fizjologicznych enzym ten bierze udzia w jednym z etapw syntezy cholesterolu poprzez przeksztacanie hydroksymetyloglutarylo-CoA w kwas mewalonowy. W wyniku dziaania statyny wtrobowa synteza cholesterolu ulega zmniejszeniu, co wpywa na obnienie jego stenia we krwi. Najczciej stosowane statyny to: simwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna, fluwastatyna. Korzystne dziaania statyny zwizane s z:
- popraw profilu lipidogramu ( gwnie obnienie poziomu cholesterolu cakowitego i frakcji LDL oraz umiarkowane obnienie poziomu trjglicerydw i podwyszenie poziomu frakcji HDL),
- hamowaniem procesu rozwoju blaszki miadycowej.
Przeciwwskazaniami do leczenia statynami s: uczulenie, choroby wtroby, cia i okres karmienia. Statyny s bardzo dobrymi lekami, ale sporadycznie mog wywoa objawy niepodane, z ktrych najistotniejszym jest uszkodzenie komrek miniowych, co objawia si blami miniowymi i osabieniem siy mini. Przerwanie wwczas leczenia statyn powoduje ustpienie tych dolegliwoci. Warto te uprzedza klientw w aptece kupujcych statyn, e jednoczesne wypijanie soku grejpfrutowego w duych ilociach (powyej pl litra dziennie) lub jedzenie surowych grejpfrutw podwysza stenie statyny we krwi i moe zwiksza ryzyko dziaa ubocznych. Dlatego statyny lepiej jest popija wod lub innymi napojami, a grejpfruty spoywa w niewielkich ilociach.

Fibraty znane s od dawna np. bezafibrat, fenofibrat, ciprofibrat, gemfibrozil. Dziaaj poprzez hamowanie w wtrobie syntezy lipoprotein o bardzo maej gstoci VLDL, nasilaj usuwanie czstek LDL i zwikszaj syntez czstek HDL. W efekcie fibraty powoduj:
- popraw profilu lipidogramu (obnienie stenia cholesterolu cakowitego i trjglicerydw oraz wzrost stenia frakcji HDL cholesterolu),
- popraw parametrw ukadu krzepnicia krwi.
Fibraty s lekami dobrze tolerowanymi, a przeciwwskazania do nich s podobne jak do statyn. Niekiedy czy si fibrat ze statyn, ale wwczas pojawia si wiksze ryzyko dziaa niepodanych zwizanych z uszkodzeniem mini. Dlatego tak decyzj lekarz podejmuje zawsze po dokadnym rozwaeniu korzyci pyncych z leczenia skojarzonego i potencjalnego ryzyka.

Pozostae trzy grupy lekw hipolipemicznych stosowane s obecnie rzadko jako mniej skuteczne i obarczone dziaaniami niepodanymi.
ywice jonowymienne dziaaj tylko w obrbie przewodu pokarmowego i hamuj wchanianie zwrotne kwasw ciowych, przerywajc w ten sposb krenie wrotno-jelitowe cholesterolu. Dziaaniami niepodanymi po ywicy s najczciej: zaparcia, nudnoci, ble brzucha, stolce tuszczowe, niedobory witamin rozpuszczalnych w tuszczach. Dodatkowy dyskomfort zwizany jest z tym, e inne leki mog by zaywane na 4 godziny przed lub po przyjciu ywicy inaczej bowiem upoledza ona wchanianie jelitowe lekw.
Kwas nikotynowy jest witamin z grupy witamin B. Dziaa silnie rozszerzajco na naczynia krwionone, a stosowany w duych dawkach powyej 3 g/dob obnia stenie cholesterolu i trjglicerydw we krwi. Najbardziej dokuczliwym objawem ubocznym kwasu nikotynowego jest zaczerwienie skry i uczucie gorca, ale moe spowodowa rwnie nasilenie dny moczanowej, zaostrzenie choroby wrzodowej i zaburzenia rytmu serca.
Probukol jest zwizkiem wykazujcym dziaanie hipolipemiczne i antyoksydacyjne. Gwnymi objawami ubocznymi s dolegliwoci odkowe, wysypki i wyduenie odcinka QT w EKG. W chwili obecnej w Polsce

lek. med. Ewa Pakua