Portal Medycyna Grabieniec, ��d�, Grabieniec 13
Twoja wyszukiwarka

Jesteďż˝ 9548792
odwiedzaj�cym

piątek 31 października 2014

PORADNIK MEDYCZNY > Układ moczowo-płciowy

Miesiączka - Bolesna miesiączka – zasady bezpiecznego leczenia

Bóle miesiączkowe powodowane są przez specyficzne hormony tkankowe - prostaglandyny - wytwarzane w macicy. Leczenie przeciwbólowe polega w pierwszym rzędzie na stosowaniu leków hamujących wytwarzanie prostaglandyn.
     
     Leczenie bolesnej miesiączki
     Lekami z wyboru są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym popularne środki przeciwbólowe sprzedawane bez recepty. W przypadku samoleczenia dostępne bez recepty preparaty działające silniej przeciwbólowo to ibuprofen, naproksen i diklofenak, a słabiej - paracetamol. Substancjami leczniczymi są najczęściej ibuprofen i paracetamol. Od niedawna w sprzedaży odręcznej są również wspomniane preparaty naproksenu i diklofenaku, dla których jednym ze wskazań są przecież bóle miesiączkowe. Efektywność przeciwbólowa w/w środków jest oceniana bardzo wysoko - według różnych źródeł na 70-100%.
     
     Zasada indywidualizacji w zwalczaniu bólu miesiączkowego jest dobór leków zależniony od:
     - nasilenia i czasu trwania dolegliwości bólowych w czasie miesiączki i
     - od własności terapeutycznych dostępnych leków.
     W zależności od sytuacji może okazać się ważniejsze bardzo szybkie działanie leku (np. diklofenaku) lub możliwie długie (np. naproksenu).
     Uwzględnij przeciwwskazania, unikaj działań niepożądanych
     Niezwykle ważnym aspektem wyboru preparatu przeciwbólowego jest dostosowanie leku do stanu zdrowia pacjenta. W przypadku zagrożenia chorobą wrzodową – preferowany jest paracetamol, bezpieczny dla żołądka i dwunastnicy. Odwrotnie, w przypadku upośledzonej czynności wątroby (i nerek) należy unikać paracetamolu i stosować np. ibuprofen. Słowem należy uważnie przeczytać ulotkę dolekową producenta i zastosować się do wymienionych tam przeciwwskazań, działań niepożądanych oraz interakcji ze stosowanymi przez pacjenta innymi lekami.
     
     Wyprzedź ból!
     Jeśli doświadczasz zwiastunów comiesięcznej dolegliwości, to przynajmniej już na kilka godzin przed zbliżającym się miesiączkowaniem sięgnij po lek przeciwbólowy. Niektóre badania wykazują, że stosowanie np. ibuprofenu na 2-3 trzy dni przed spodziewaną miesiączką zapobiega bólom menstruacyjnym lub znacznie zmniejsza ryzyko ich wystąpienia. To samo dotyczy wielu innych środków przeciwbólowych.
     
     Zanim podejmiesz leczenie przeciwbólowe – sprawdź co boli!
     Zanim jednak zastosujemy leki przeciwbólowe - najpierw należy wykluczyć inne przyczyny bólu miesiączkowego takie, jak: anomalie i wady budowy macicy, choroby dróg rodnych (infekcyjno-zapalne, endometriozę, mięśniaki macicy i inne); stosowane metody lecznicze i antykoncepcjyjne (np. antykoncepcja przy pomocy spiralki domacicznej) oraz zaburzenia hormonalne.
     
     Przyczyny bolesnej miesiączki
     
     Zanim podejmiesz leczenie przeciwbólowe - skontaktuj się z lekarzem, kiedy:
     
     1. Twojej bolesnej miesiączce towarzyszą takie niepokojące objawy jak: omdlenia, gorączka, itp.
     2. Miesiączce towarzyszy bardzo obfite krwawienie, znacznie powyżej normy, którą stanowi w czasie miesiączki około 50 ml krwi. (Jeśli zużywasz więcej niż 6 podpasek dziennie, oznacza to, że tracisz więcej krwi - ok. 70 ml. Przyczyną krwawienia mogą być między innymi: niedoczynność tarczycy, mięśniaki macicy, endometrioza lub przewlekły stan zapalny przydatków.
     
     Takich sygnałów ostrzegawczych nie należy lekceważyć, tylko niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Gdy dochodzi do bardzo bolesnej miesiączki, która wystąpiła nieco później niż zazwyczaj może to być objaw wczesnoporonionej ciąży bądź, co jest bardzo niebezpieczne, istnienia ciąży pozamacicznej.
     3. Odczuwasz bolesność i nieregularność miesiączek po porodzie.
     
     Uwaga: Jeśli miesiączki są obfite i masz skończone 45 lat
     Skończone 45 lat i obfite okresy – to może być symptom zbliżającej się menopauzy.
     Uwaga! Silne krwawienia prowadzą do anemii z niedoboru żelaza.
     
     BEZPIECZEŃSTWO SAMOLECZENIA
     
     Najpierw konsultacja z aptekarzem
     Częstokroć bóle miesiączkowe usiłuje się leczyć samemu. Wiele nastolatek obciążonych egzaminami oraz kobiet aktywnych zawodowo oczekuje od farmaceuty w aptece szybkiego i skutecznego lekarstwa przeciwbólowego bez recepty. Zagraża to niestety licznymi niepożądanymi skutkami leczenia. Toteż stosując samoleczenie należy koniecznie poradzić się lekarza lub farmaceuty. Samodzielne zwalczanie bólu i innych dolegliwości miesiączkowych wymaga dużej wiedzy o stosowanych lekach i dużej ostrożności.
     
     Podstawowa zasada – dokładnie przeczytaj ulotkę leku!
     
     Przed zakupem leku przeciwbólowego zapoznaj się dokładnie z ulotką dołączoną do opakowania przez producenta. Poznaj skład, wskazania, a zwłaszcza przeciwwskazania do stosowania leku, interakcje, a także sposób dawkowania. Dostępne bez recepty środki przeciwbólowe posiadają szereg przeciwwskazań, z którymi należy zapoznać się w pierwszej kolejności.
     
     Nie przekraczaj dozwolonej dawki!
     Łatwa dostępność tych preparatów wydawanych bez recepty sprawia, że chorzy niekiedy nie uważają ich za leki. Niejednokrotnie nieświadomie przekraczają dopuszczalne dobowe dawki, przyjmując preparaty o różnych nazwach handlowych, nie wiedząc, że zawierają one tą samą substancję leczniczą. Pamiętaj więc, że składniki chemiczne o tej samej nazwie mogą znajdować się jednocześnie w dwóch lub więcej zażywanych różnych lekach przeciwbólowych. Wówczas dochodzi do kumulacji ich dawek, co może być bardzo szkodliwe dla zdrowia!
     
     Wyjaśnij narastanie dokuczliwych objawów miesiączki w trakcie leczenia
     Pomimo, że leki przeciwbólowe przynosząc okresowo ulgę - to nie zapobiegają rozwojowi innych chorób, które mogą wpływać na objawy okołomiesiączkowe. Toteż powinno się zasięgnąć porady lekarskiej, aby wyjaśnić:
     - pojawienie się dodatkowych objawów okołomiesiączkowych – takich jak: wymioty, biegunki czy omdlenia.
     - bolesność i nieregularność miesiączek w czasie stosowania wkładek domacicznych, antykoncepcji hormonalnej, itp.
     
     REGUŁY OSTROŻNOŚCIOWE
     
     Ogólne przeciwwskazania do stosowania popularnych niesteroidowych środkówprzeciwzapalnych to:
     - nadwrażliwość na preparat lub inne podobne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
     
     - choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy,
     
     - choroby sercowo- naczyniowe w tym:
     choroba zakrzepowo-zatorowa,
     
     nadciśnienie tętnicze leczone lekami moczopędnymi,
     
     - niewydolność lub upośledzenie czynności wątroby i nerek (wirusowe zapalenia wątroby, marskość wątroby, alkoholizm),
     - astma aspirynowa,
     
     - skaza krwotoczna (zaburzenia krzepnięcia krwi),
     
     - wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
     
     Niesteroidowe środkiprzeciwzapalene należy stosować bardzo ostrożnie u osób z:
     
     - upośledzoną czynnością wątroby,
     
     - niewydolnością nerek,
     
     - porfirią (rzadka choroba w której barwniki, zwane porfirynami, odkładają się w skórze, kościach i zębach – a pod wpływem światła słonecznego przekształcają się w cytotoksyczne, niszczące tkanki substancje),
     - z zaburzeniami krzepnięcia krwi (hemostazy),
     
     - u pacjentów w podeszłym wieku.
     
     Kto nie powinien stosować ibuprofenu, naproksenu i diklofenaku?
     Tych środków nie powinny stosować kobiety z czynną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy lub uczulone na ibuprofen, naproksen albo diklofenak. Alternatywą jest wówczas paracetamol, który nie drażni błony śluzowej żołądka i dwunastnicy oraz nie wpływa na krzepliwość krwi.
     
     Kto nie powinien stosować paracetamolu?
     Ogólnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na paracetamol. Nie wolno podawać leku osobom z ciężką niewydolnością wątroby, wirusowym zapaleniem wątroby, ciężką niewydolnością nerek, choroba alkoholową, jak również niemowlętom poniżej 3 miesiąca życia. Przy niewydolności nerek paracetamol dłużej utrzymuje się we krwi. Łączy się wówczas z białkami krwi - staje się toksyczny i uszkadza nerki i wątrobę. Nie wolno go również podawać w przypadku chorób pęcherzyka żółciowego i krwi. Bardzo rzadkim, ale ważnym przeciwwskazaniem jest wrodzony niedobór enzymów krwinek czerwonych - dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (w skrócie G-6-PD) i reduktazy methemoglobiny, który może powodować wystąpienie niedokrwistości . Poza tym paracetamol jest lekiem stosunkowo bezpiecznym i dzięki temu wypiera stopniowo popularną, lecz szkodliwą dla zdrowia pyralginę. Pyralgina może wywołać poważne działania niepożądane: alergiczne uszkodzenie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zmiany dermatologiczne i uszkodzenie nerek.
     
     Przeciwwskazany kwas acetylosalicylowy
     Przeciwwskazany przy bólach miesiączkowych jest natomiast kwas acetylosalicylowy, znany zdecydowanej większości społeczeństwa jako aspiryna, ponieważ obniża on krzepliwość krwi, przez co miesiączka może się nadmiernie wydłużać.
     
     Kortykosteroidy zwiększają ryzyko choroby wrzodowej i jej powikłań
     Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z lekiem przeciwzapalnym kortykosteroidów lub innych leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), gdyż zwiększa to ryzyko wystąpienia nasilonych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, krwawienia z przewodu pokarmowego, nawrotu choroby wrzodowej.U osób otrzymujących niesteroidowe leki przeciwzapalne poważne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia i perforacja żołądka i jelit) mogą wystąpić w każdym momencie podczas leczenia i mogą nie być poprzedzone żadnymi objawami, a ryzyko wystąpienia krwawienia zwiększa się wraz z wydłużaniem czasu leczenia.
     
     Ryzyko incydentów sercowych i naczyniowych
     W przypadku większości niesteroidowych leków przeciwzapalnych (z wyjątkiem kwasu acetylosalicylowego i pochodnych substancji leczniczych) - część ekspertów twierdzi, że mogą one zwiększać ryzyko wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu, zwłaszcza podczas długotrwałego stosowania i u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi. Uznają jednak, że krótkotrwałe stosowanie w leczeniu ostrego bólu prawdopodobnie nie zwiększa ryzyka wystąpienia w/w działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego zwłaszcza, jeżeli lek jest stosowany w małej dawce. Niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. Toteż nie wolno ich łączyć z podawaniem doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn - mogą bowiem spowodować krwawienia i trudność ich zatamowania.
     
     NIEPOŻĄDANE INTERAKCJE LEKOWE IBUPROFENU, PARACETAMOLU, DIKLOFENAKU, NAPROKSENU
     
     Interakcje lekowe ibuprofenu
     Może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. Toteż nie wolno łączyć go z terapią doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryn - mogą bowiem wystąpić krwawienia.Jednoczesne z ibuprofenem stosowanie kortykosteroidów lub innych leków z grupy NLPZ zwiększa ryzyko wystąpienia nasilonych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, krwawienia z przewodu pokarmowego, nawrotu choroby wrzodowej.
     
     Ibuprofen:
     
     nasila toksyczność metotreksatu i soli litu w wyniku opóźnienia ich wydalania.
     mniejsza działanie leków moczopędnych, np. furosemidu i skuteczność leków obniżających ciśnienie tętnicze krwi (hipotensyjnych).
     w razie równoległego stosowania kortykosteroidów zwiększa się ryzyko działań niepożądanych w przewodzie pokarmowym, włącznie z krwawieniami.
     Probenecyd i sulfinpirazon przedłużają działanie ibuprofenu.
     leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające wodorotlenek glinu mogą zaburzać wchłanianie ibuprofenu i opóźniać początek jego działania;
     leki zawierające wodorotlenek magnezu mogą przyspieszyć i zwiększyć jego wchłanianie.
     cholestyramina ogranicza wchłanianie ibuprofenu, działania tego nie stwierdzono w przypadku kolestypolu.
     stosowanie równolegle z innymi NLPZ może wywołać alergię krzyżową i zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
     nie należy stosować równolegle z zydowudyną, ponieważ wiąże się to ze zwiększeniem ryzyka krwawienia.
     
     Interakcje lekowe paracetamolu
     
     Paracetamol nasila działanie niektórych leków przeciwbólowych (o działaniu ośrodkowym) i alkoholu – dlatego nie należy stosować ich łącznie.
     nasila działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (nie wpływa na zmianę czasu krwawienia i agregację płytek krwi u zdrowych i chorych na hemofilię).
     Uwaga na stosowanie z: lekami hamującymi rozkład paracetamolu w wątrobie (rifampicyna, leki przeciwpadaczkowe, niektóre leki nasenne ( karbamazepina, fenobarbital, glutetymid, fenytoina), ponieważ zwiększa się ryzyko uszkodzenia wątroby; stosowanie z lekami z grupy NLPZ zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek.
     Stosowany z inhibitorami MAO może wywołać stany pobudzenia i wysoką gorączkę.
     Nasila toksyczność chloramfenikolu.
     Paracetamol nie wpływa na zmianę czasu krwawienia i agregację płytek krwi u zdrowych i chorych na hemofilię.
     Leki takie, jak: cymetydyna, metyrapon, probenecid, antypiryna, salicylamid, izoniazyd, ranitydyna, propranolol - wydłużają okres półtrwania paracetamolu we krwi.
     
     Interakcje lekowe diklofenaku
     Diklofenak może zwiększyć stężenie litu i digoksyny we krwi.
     zwiększa toksyczność metotreksatu i nefrotoksyczność cyklosporyny.
     zmniejsza siłę działania leków moczopędnych, stosowany równolegle z diuretykami oszczędzającymi potas może nasilać hiperkaliemię czyli podwyższać stężenie potasu we krwi.
     stosowany równolegle z innymi NLPZ i(lub) kortykosteroidami zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
     stosowany równolegle z lekami przeciwbakteryjnymi z grupy chinolonów może spowodować drgawki.
     podczas stosowania równolegle z lekami przeciwzakrzepowymi należy uważnie monitorować pacjentów.
     sporadycznie mogą wystąpić interakcje z lekami hipoglikemizującymi czyli obniżającymi poziom cukru we krwi.
     cholestyramina zmniejsza wchłanianie leku; podobnie, jednak słabiej, działa kolestypol. stężenie diklofenaku we krwi zmniejszać może również ryfampicyna.
     
     Interakcje lekowe naproksenu
     
     1. Należy zachować szczególną ostrożność podczas równoległego podawania naproksenu z:
     - doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi,
     - pochodnymi sulfonylomocznika tj. niektórych doustnych leków przeciwcukrzycowych,
     - sulfonamidami i hydantoiną.
     
     2. Nie stosować naproksenu w skojarzeniu z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Glikokortykosteroidy zwiększają ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego.
     
     3. Naproksen zwiększa stężenie litu i metotreksatu we krwi.
     
     4. Może nasilać nefrotoksyczność cyklosporyny dla nerek,
     
     5. Stosowany z chinolonami przeciwbakteryjnymi zwiększa ryzyko wystąpienia drgawek.
     
     6. Może osłabiać działanie leków zmniejszających nadciśnienie tętnicze (propranololu i alfa-adrenolityków).
     7. Osłabia działanie leków moczopędnych.
     
     8. Stosowanie naproksenu równolegle z glikozydami nasercowymi może prowadzić do nasilenia niewydolności serca.
     
     9. Cholestyramina opóźnia wchłanianie naproksenu, nie wpływając na całkowitą ilość wchłoniętego leku.
     
     10. Leki zobojętniające sok żołądkowy mogą wpływać na wchłanianie naproksenu.
     
     11. Probenecyd zwiększa stężenie naproksenu we krwi.
     
     12. Naproksen osłabia działanie mifeprystonu,
     13. Spożywanie alkoholu i palenie tytoniu zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
     
     Przeczytaj również:
     
     Miesiączka - ABC wiedzy o miesiączce
     
     Miesiączka - Przyczyny bolesnej miesiączki
     
     
     Miesiączka - leczenie bolesnej miesiączki lekami dostępnymi bez recepty
     

     
     Naturalne planowanie rodziny
     
     Antykoncepcja
     
     Test ciążowy
     
     Test owulacyjny
     
     
     Piśmiennictwo
     
     1. "BOLESNE MIESIĄCZKI"; Dr hab. med. Paweł Kamiński Z I lek med. Katarzyna Bobrowska Z I Katedry i Kliniki Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Służba Zdrowia nr 90-91 (2983-2984) listopad 2000.
     2. "Miesiączka - trudny okres" artykuł dr. n. med. Jacka Nieżurawskiego, specjalisty chorób kobiecych, położnika ginekologa "Żyjmy dłużej" 3 (marzec) 2001
     3. „Kobieta intymna” dr ALAIN TAMBORINI Wydawnictwo W.A.B.
     4. "Ból menstruacyjny i sposoby jego zwalczania"; Dr Marek Marcyniak ginekolog-położnik; II Katedra i Klinika Ginekologii i Położnictwa Akademii Medycznej w Warszawie, publik. internetowa http://www.mediweb.pl/womens.
     5. Raport z badania opinii publicznej zrealizowanego przez Millward Brown SMG/KRC w ramach kampanii „Kobiece Dni z Ibupromem
     5a. http://www.novartis.pl/leki /voltaren_acti/diclafenak - 11-10-2005
     6. Postępy farmakoteriapii pierwotnego bolesnego miesiączkowania. Katarzyna A Lech, Medart Lech. Nowości Farmakoterapii Grudzień 2004, Wydawnictwo Kwadryga
     7. Leki stosowane w reumatologii a układ krążenia-Dr n. biol., lek. med. Ryszard Międzybrodzki1, dr med. Jerzy Świerkot, prof. dr hab. ed. Jacek Szechiński - Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu; REUMATOLOGIA - Trapia - MARZEC 2005
     8. „Onkologia” – podręcznik dla studentów i lekarzy pod red. Radzisława Kordka, Jacka Jassema, Macieja Krzakowskiego i Arkadiusz Jeziorskiego, Medical Press, Gdańsk, 2003

Zapraszamy do sklepu internetowego night&day www.buran.pl


mgr Edward Ozga-Michalski; Konsultacja: lek. med. Ewa Pakuła